Van oriëntatie tot overstap: zo helpt Gelders Overijssels Vakmanschap
Bernita van Dijk, projectleider van Gelders Overijssels Vakmanschap, vertelt gepassioneerd hoe essentieel bouw, energie en techniek zijn voor onze samenleving. Haar roots liggen in de bouwsector en in elke stap van haar loopbaan bleef techniek de rode draad. “Kijk eens om je heen,” zegt ze. “Alles is gemaakt. Zonder techniek staat de wereld stil. Het vraagt inzicht, oplossingsgerichtheid en vooral doen. Vakmensen — in de uitvoering, voorbereiding of engineering — zijn trots op wat ze maken. Juist omdat het zichtbaar is, geeft dit werk enorm veel voldoening.”
Techniek als fundament van het dagelijks leven
De warmte in huis, het licht dat direct aangaat, het water dat altijd beschikbaar is: het lijkt vanzelfsprekend, maar achter al dat comfort schuilt vakmanschap. Bouwers zorgen voor constructie en isolatie, installateurs voor energie, ventilatie en veiligheid, en metaalbewerkers voor de onderdelen die alles laten functioneren.
Zodra je de deur uitstapt, stap je opnieuw in het werk van deze sectoren: wegen, bruggen, bushaltes, straatverlichting, liften, fietsenstallingen — allemaal gebouwd, geïnstalleerd en onderhouden door mensen die techniek combineren met vakmanschap. En juist daar ontstaat een uitdaging.
Een groeiend tekort aan technisch talent
De vraag naar technisch personeel blijft, ook door vergrijzing. Terwijl de instroom om dit in te vullen achterblijft. Door demografische krimp worden er minder kinderen geboren, wat leidt tot dalende studentenaantallen in technische opleidingen. In percentages kiezen jongeren nog steeds vaak voor techniek — mede door activiteiten van Sterk Techniekonderwijs en regionale initiatieven van onderwijs en bedrijfsleven — maar de totale aantallen dalen simpelweg omdat er minder jongeren zijn.
Tegelijkertijd groeit de groep mensen die vastloopt in hun huidige werk, zich willen omscholen of uit beroepen komen die verdwijnen. “Zonde van het onbenut potentieel dat thuis zit,” zegt Bernita. “Veel mensen hebben alleen een helpende hand nodig om de stap naar een andere sector te durven zetten.”
Ze benadrukt dat loopbanen langer zijn dan ooit: “Gemiddeld zijn we 45 tot 50 jaar actief op de arbeidsmarkt. Dan moet het mogelijk zijn om ook op latere leeftijd van sector te wisselen. Wat je op je zestiende koos qua opleiding, kan op je 40e niet meer passend te zijn door verschillende factoren.”
De rol van Gelders Overijssels Vakmanschap
Gelders Overijssels Vakmanschap is een samenwerking tussen FNV, CNV, Koninklijke Metaalunie, Bouwend Nederland, Provincie Gelderland, Techniek Nederland, OOM, A+O Metalektro en VNO-NCW.
In beide provincies begeleiden Arbeidsmarktcoaches werkzoekenden en werkenden die een overstap naar bouw, energie of techniek overwegen. Ze komen via banenmarkten, Regionale Werkcentra, social media of hun netwerk in contact met mensen die oriënteren op een carrièreswitch.
De coaches bieden persoonlijke, onafhankelijke begeleiding: van eerste oriëntatie tot daadwerkelijke start in de praktijk. Ze kennen de (verkorte) opleidingsroutes, subsidiemogelijkheden en bedrijven in de regio. Deze begeleiding is volledig kosteloos.
Afgelopen jaar vonden dankzij de ondersteuning van coaches van Gelders Overijssels Vakmanschap maar liefst 114 zij-instromers een baan in de technische sector.
Naar een landelijke aanpak: de Techniekroute
Komend jaar wordt gewerkt aan een uniforme landelijke dienstverlening: de Techniekroute, onderdeel van het Aanvalsplan Bouw, Energie en Techniek. Het doel: voldoende vakkrachten voor de technische sector, nu en in de toekomst.
Bernita: “Het mag niet uitmaken of je in Groningen, Gelderland of Brabant woont — iedereen moet dezelfde ondersteuning kunnen krijgen om de stap naar techniek te kunnen zetten.”
Oproep aan werkgevers
Veel werkgevers richten zich vooral op jonge instroom en ervaren vakmensen. Maar met de demografische krimp rijst de vraag: kun je het je als organisatie veroorloven om alleen daarop te blijven vertrouwen?
Instroom op latere leeftijd vraagt om bewuste keuzes in de bedrijfsvoering. Kunnen zij-instromers intern worden opgeleid? Welke BBL‑ of AD‑routes kunnen ingezet worden? En welke functies kunnen dienen als landingsbanen — waar iemand klein kan beginnen en het vak stap voor stap leert?
- Zijn er binnen jouw organisatie functies of mogelijkheden voor gemotiveerde zij-instromers, ook als zij nog weinig ervaring hebben?
- Wil je een korte omschrijving van zo’n functie delen, inclusief contactgegevens? Mail deze naar info@govakmanschap.nl. De arbeidsmarktcoach brengt je vervolgens in contact met passende kandidaten in jouw regio.
Samen zorgen we ervoor dat de technische sector ook in de toekomst kan rekenen op voldoende vakmensen — en dat gemotiveerde zij-instromers hun weg naar techniek weten te vinden.
Bernita: “Samen versterken we de technieksector — en maken we overstappen mogelijk voor gemotiveerd nieuw talent.”
